Köşe Yazarları

Özlem Özdemir / Güneş Mutlak Doğar

“Irmakların suyu taşları sürükler
Bir gün silinip yok olur zorbalar
Alır büyüklerin yerini küçükler
Gece uzun da olsa güneş mutlak doğar
Tarihin çarkı bu dönmez geriye
Kanlı beylerin çabası boşuna
Kurtarmaz onları kanlı elleri
Büyük çark döner hep
Karşı koymak boşa!”
Bertolt Brecht

Boğazımda bir yumru, içimde artık hiç eksilmeyen bir sıkıntı, korkunç bir çaresizlik hissi… Ne yazsam bilmiyorum… Yazmak neyi değiştirecek diyorum, son yıllarda milyonlarca kez dediğim gibi. Sonra yılgınlık tuzağına düşme diyorum, milyonlarca kez dediğim gibi. Çünkü ben başka türlü mücadele etmeyi bilmiyorum ki! Bu yazıyı teslim etmem gereken gün yine karanlığa doğdu. Eskişehir’de dövülerek katledilen 19 yaşındaki Ali İsmail Korkmaz’ın karar davasının sonucu, ne yazık ki şaşırtmadı, ama vicdanları bir kez daha yaraladı. Ve katillere davetiye çıkardı… Sahi, vicdan neydi?
Kim kendini güvende hissedebilir ki bu olanlara baktıkça? Bir uçurumdan son hız yuvarlanıyor gibiyiz, milyonlarca insan çaresizliğin esiriyiz. Nefes alamıyor, sıkışmışlık duygusundan hareket edemiyor, yenilgiye teslim olmamaya çalışıyoruz… En çok da yaşamaya çalışıyoruz… 19 yaşında öldürülen güzel yüzlü Ali İsmail gibi, özgür bir dünya hayaline tutunarak… Güneş mutlak doğar diyen Brecht’e inanarak…
“Yazma! Oynama! Konuşma!”
Bu bir kültür sanat gazetesi olduğundan, konu- muzdan sapmamaya çalışacağım. Ama konumuz da olan bitenlerle yakından ilgili. Uygar bir ülkede ifade özgürlüğü gibi özgür sanattan da söz edilebilir, değil mi? Sanat zaten muhaliftir, eleştirir. Karikatüre karşı silah kullananların dünyası hariç! Peki, bizim dünyamızda durum nasıl? Geçtiğimiz günlerde CHP’nin kültür ve sanattan sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Ercan Karakaş, bir basın toplantısı düzenleyerek, “Kültür ve Sanata Uygulanan Baskı ve Sansür/2014 Raporu” nu açıkladı. Raporda geçen yıl Türkiye’de 135 olayda hükümet tarafından doğrudan kültür ve sanata yönelik yasaklama, baskı ve sansür uygulandığı ifade ediliyor. Rapordan bazı örneklerle olanları anımsatalım. Sonra, “uygar bir ülkede miyiz?” ve “özgür sanattan bahsedebilir miyiz?” sorularına yanıtı siz verin:

  • Sansür32 kez belgesel, sinema ve tiyatro oyununa sansür ve yasak uygulandı.
  • 16 kez kültür varlıklarına ve sanat alanlarına saldırı gerçekleşti. Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü’nün 60 yıldır kullandığı ve tiyatronun içinde atölyelerin de bulunduğu “İrfan Şahinbaş Atölye Sahnesi”ne 3. kez baskın yapıldı.
  • 22 kez sanat kurumlarında usulsüz görevden alma, atama ve zorla istifa olayı meydana geldi. 2007 yılında Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü’ne getirilen ve TÜSAK yasa tasarısına karşı çıkışıyla bilinen orkestra şefi Prof. Dr. Rengim Gökmen görevden alındı. Mustafa Kurt’un “Sansür var”diyerek istifa ettiği Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü görevine Devlet Tiyatroları (DT) ve Devlet Opera ve Balesi (DOB) sanatçılarının karşı çıktığı Türkiye Sanat Kurulu (TÜSAK) yasasını destekleyenler arasında yer alan Nejat Birecik atandı.
  • 18 kez Radyo, TV, gazete sansürü ve yasağı konuldu. Örneğin, “Piyano” gibi sayısız uluslararası ödüller almış, 3 Oscar’lı bir filmi gösteren GÜN TV şiddet gerekçesiyle cezalandırıldı.
  • 16 kez diğer sanat dalları ve edebiyat alanında sansür ve yasaklama olayı yaşandı.
  • Fazıl Say’ın eserleri Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nın (CSO) programından çıkartıldı.
  •  9 olayda yardım fonları, sanat ve kültür sübvansiyonları ile ilgili ödenekler gündeme geldi.
  •  5 olayda ise kültür ve sanat insanlarına karşı sözlü saldırı, hedef gösterme gerçekleşti.

Yorum yapmaya gerek yok zannederim, takdir sizin. Fikrini söyleyen insanların öldürülmemesi, sanatın sansürsüz varlığını sürdürmesiyle özgürlükten bahsedebilirsiniz. Yazının başına Brecht’in bir şiirini eklemiştim. Ben gene de yıllar önce söylenmiş bu sözlerin bugün bizde karşılığının olmasının acısıyla “güneş mutlak doğar”diyebilmek isterim… Demeye çalışıyorum… Demek zorundayız! Güneş mutlak ve elbet yine doğar, biz güneşi görmek istedikçe… Güneşli günlerde görüşmek dileğiyle…
(Kaynaklar: Cumhuriyet / Kültür ve Sanata Uygulanan Baskı ve Sansür)

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı